martes, 10 de noviembre de 2015

Guerra de Independencia

A principios do século XIX, a monarquía de Carlos IV estaba moi desprestixiada polas figuras que o apoiaban no goberno, en especial o seu valido Manuel Godoy. A causa do seu poder, Godoy conseguiu ganarse a enemistade do pobo, da nobreza e da Iglesia por estar sometido ós intereses de Napoleón. No ano 1805, España saiu derrotada na Batalla de Trafalgar fronte aos ingleses e 2 anos máis tarde o propio Godoy firmaría o Tratado de Fontainebleau con Francia, o que permitía a entrada do exército napoleónico en España co pretexto de invadir Portugal. Pouco despois, comezarían as conspiracións contra o goberno e en marzo de 1808, prodúcese o motín de Aranjuez que obligou a Godoy a renunciar ó seu cargo e a Carlos IV a abdicar. Logo, nas conocidas como as abdicacións de Bayona, José Bonaparte irmán de Napoleón, convertiríase en José I de España. Así daría comezo a Guerra de Independencia.

Os franceses intentarían instaurar un sistema inspirado nos principios do liberalismo político (Estatuto de Bayona) pero nin os franceses, nin José I estaban ben vistos polos habitantes españois, xa que non confiaban nas súas intencións e defendían as súas cidades loitando se era necesario. Napoleón calculou mal o esforzo que lle supoñería invadir España. En xullo de 1808 as tropas francesas foron derrotadas en Bailén polo que José I viuse obrigado a abandoar Madrid e as tropas francesas a retirarse ó norte ata que Napoleón volvera con máis homes a recuperar a capital. Durante a rebelión, formáronse xuntas que pediron axuda militar aos ingleses polo que o escenario da guerra desprazouse ó norte. Estas xuntas estaban formadas por membros da nobreza e do clero, pero tamén había representantes do Antigo Réximen e profesionais liberais. En 1808 formouse a denominada Xunta central que tempo despois darían lugar ás Cortes de Cádiz. Estas Cortes estaban formadas por absolutistas, ilustrados e liberales partidarios de recoller as novedades da Revolución Francesa. A posición liberal sería a maioritaria polo que a labor lexislativa das Cortes establece a soberanía nacional, a igualdade ante a lei e outros aspectos como a liberdade de impronta, a abolición da tortura, desamortización dos bens do clero, etc. En 1809, Napoleón tería o control de casi toda España a excepción de Alicante e Cádiz, pero en 1812 a movilización da campaña rusa, obrigou a Bonaparte a retirar tropas de España, feito que sería aproveitado polos angloespañois. Neste mesmo ano elabórase a Constitución de 1812, máis coñecida como "La Pepa". Esta constitución recolle as tradicións hispánicas co novo espíritu revolucionario da Francia de 1789. Os seus principios son a soberanía nacional, o recoñecemento de dereitos e libertades individuales así como a igualdade ante a lei, o sufraxo universal masculino ainda que era necesario poseer rentas propias, a creación da Milicia nacional para defender a orde constitucional, a liberdade económica, haberá unha división de poderes (o lexislativo para as Cortes e o executivo para o rey), a relixión católica será a única da nación e proclamarase unha monarquía moderada. Tras a derrota dos franceses ante o exército inglés dirixido polo Duque de Wellington, éstos abandoan Madrid para dirixirse a Valencia. 

Finalmente, os franceses son derrotados en Vitoria en xuño de 1813 polo que tanto as tropas francesas como José Bonaparte cruzan os Pirineos de volta a Francia. Napoleón firma con Fernando VII o Tratado de Valençay polo que que éste recupera o trono e da comezo á restauración do absolutismo en 1814, feito que impide a aplicación da Constitución de 1812 que apenas puido ser aplicada debido ó estado da guerra. Así, ponse fin ás hostilidades con Francia e dase por rematada a Guerra de Independencia.

domingo, 18 de octubre de 2015

Proclama de Murat

Este texto xurídico escrito o 2 de maio de 1808 en Madrid baixo a firma do Xeneral Murat, tivo a intención de comunicar aos soldados os acontecementos que estaban a ocorrer e as medidas que se adoptarían próximamente.
En plena invasión francesa despois da Guerra de Sucesión, foron impostas unha serie de leis polos altos mandos do goberno que ofrecían unha extrema protección aos cidadáns franceses, sendo asasinados todos aqueles que supoxesen unha ameaza ou que atentasen contra algún deles.
Como consecuencia disto, produciuse un gran número de asasinatos e abusos por parte dos franceses que provocou a furia do pobo español. Isto fixo que os altos dirixentes do bando español aprobasen que os cidadáns puidesen utilizar armas para defenderen a súa patria e aos seus compatriotas. Así pois deu comezo á que denominamos Guerra da Independencia Española, que estivo comprendida entre os anos 1808-1814 e que tivo como vencedores aos independentistas.
Co final da guerra chegou a expulsión dos afrancesados do país, Napoleón retirou as súas tropas e España quedou nunha situación moi perxudical que tería máis tarde outras consecuencias.

lunes, 5 de octubre de 2015

DECRETOS DE NUEVA PLANTA

Este decreto de carácter jurídico-político promulgado por Felipe V en plena Guerra de Sucesión en el año 1707, hace oficial entre otras cosas la abolición de los Fueros de Valencia y Aragón.

En el año 1700 Aragón y Valencia juran fidelidad al nuevo rey castellano Felipe V, proclamado sucesor de Carlos II al no tener éste descendencia. Salvo Francia, las grandes potencias europeas no reconocieron a Felipe V como nuevo rey ya que eran partidarios del nombramiento del archiduque de Austria Carlos de Habsburgo. Este choque de opiniones dio lugar a la que denominamos Guerra de Sucesión de la corona española en el año 1701. Durante la guerra, la corona de Aragón que anteriormente había jurado fidelidad al rey Felipe V, traicionó su palabra apoyando a Carlos de Habsburgo lo que provocó que en el año 1707 el rey castellano hiciera de forma pública y oficial en Madrid los Decretos de Nueva Planta. Este decreto se hizo con la intención de unificar las dos coronas, haciendo así vigentes las leyes castellanas en todos los territorios y obligando a implantar la lengua castellana en aquellos lugares en los que no se utilizaba. Por el otro lado, también se manifestó la decisión de abolir los Fueros de Valencia y Aragón, así como sus tradiciones y privilegios en el ámbito político.
Ambas coronas habían sido devastadas por la guerra y estaban atravesando una grave crisis económica, lo que fue la principal causa del deseo de "unificación" por parte de Felipe V. Esta uniformidad propuesta en el decreto no fue del todo real, ya que hubo una serie de excepciones en unos pocos territorios que le habían sido fieles (valle de Arán). También se conservaron los fueros de Navarra y País Vasco vigentes aún actualmente.

Los Decretos de Nueva Planta darían inicio a un modelo de organización administrativa absolutista propio de la nueva dinastía francesa. La aplicación de los decretos pudo realizarse con tranquilidad después del tratado de Utrecht de 1713, el cual ponía punto y final a la guerra de sucesión española. En este mismo año Felipe V aplica los decretos en Cataluña, Castilla y Baleares.